Có những con người, khi xuất hiện, khiến người ta tưởng họ sẽ không bao giờ gục ngã.
Như ngọn núi giữa phong ba.
Như mãnh hổ giữa đại ngàn.
Trong Truyện Kiều, Nguyễn Du đã dựng lên một con người như thế: Từ Hải.
Ông đến như cơn gió lớn giữa cuộc đời đầy oan khuất của Kiều.
Một người đàn ông dám “đội trời đạp đất”, dám chống lại cường quyền, dám cho một người con gái bạc mệnh niềm tin vào công lý.
Ở Từ Hải có cái hiên ngang mà người đời vừa kính phục… vừa sợ hãi.
Người như thế, ai cũng nghĩ sẽ sống giữa đỉnh cao cho đến cuối đời.
Nhưng không.
Nguyễn Du hiểu hơn ai hết rằng:
Con người, dù mạnh đến đâu, cũng có lúc lỡ bước giữa thời cuộc.
Và rồi ông viết nên hai câu thơ đau đến tận cùng:
“Đương khi bất ý chẳng ngờ,
Hùm thiêng khi đã sa cơ cũng hèn.”
Chỉ một chữ “sa cơ”…
Mà nghe như cả cơ đồ đổ xuống.
 |
| Ảnh minh họa |
Bi kịch lớn nhất không phải là thất bại
Điều đau nhất của Từ Hải không phải cái chết.
Mà là khoảnh khắc từ một người tung hoành thiên hạ… trở thành kẻ bị dồn vào thế yếu.
Một con hổ khi còn giữa rừng sâu, muôn loài phải tránh.
Nhưng khi mắc bẫy, ngay cả chó săn cũng có thể vây quanh.
Nguyễn Du nhìn đời bằng đôi mắt rất buồn.
Ông hiểu lòng người đổi thay theo thế lực.
Hiểu thế gian thường cúi đầu trước kẻ mạnh… và quay lưng với người thất thế.
Đó không chỉ là chuyện của Từ Hải.
Mà là chuyện muôn đời.
Hôm nay...quanh ta cũng có những "Từ Hai"
Có người từng đứng trên đỉnh sự nghiệp, rồi chỉ một biến cố mà trắng tay.
Có người từng được tung hô giữa ánh đèn, rồi một ngày lặng lẽ biến mất khỏi đám đông.
Có người hôm qua còn là chỗ dựa cho cả gia đình… hôm nay đã gục xuống vì bệnh tật hay nợ nần.
Đời sống hiện đại không còn gươm giáo.
Nhưng những cuộc “sa cơ” thì chưa bao giờ ngừng xảy ra.
Và đôi khi…
Một cú ngã không chỉ lấy đi tiền bạc hay danh vọng.
Nó lấy luôn niềm kiêu hãnh của một con người.
Vì thế mà người xưa dặn phải biết khiêm nhường
Khi còn mạnh, đừng quá kiêu hãnh với thành công của mình.
Bởi đời người không ai biết trước chữ “ngờ”.
Hôm nay đứng trên cao.
Ngày mai có thể đã ở dưới vực sâu của số phận.
Và cũng đừng quá lạnh lùng trước người đang thất thế.
Vì biết đâu, một ngày nào đó, chính ta cũng cần một ánh mắt cảm thông giữa cơn sa cơ của đời mình.
Lời cuối
Hơn hai trăm năm đã trôi qua.
Nhưng câu thơ của Nguyễn Du vẫn còn nguyên sức nặng.
Bởi nó nhắc con người một điều rất thật:
Rằng giữa cuộc đời này, không có vinh quang nào là mãi mãi.
Cho nên…
Khi thành công — hãy giữ lòng khiêm tốn.
Khi thất bại — hãy giữ lòng kiên cường.
Và khi gặp một người đang sa cơ — xin đừng vội khinh thường họ.
Bởi ngay cả hùm thiêng…Cũng có lúc lạc giữa bẫy đời.
Thế gian mấy kẻ anh hùng,
Qua cơn dâu bể còn không ngậm ngùi…
P/s:
Có những câu thơ của Nguyễn Du không chỉ để đọc…Mà để mỗi lần vấp ngã, ta lại thấy mình ở trong đó.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét