Tác giả: Đinh Hồng Pha
CCB Công Binh QK2
Ngày 14/2/1979 - cách nay 47 năm, tôi cùng c2/d6/e192 đóng quân tại khu vực cuối xã Quang Kim, huyện Bát Xát, tỉnh Hoàng Liên Sơn. Chốt của chúng tôi nằm sát sông Hồng, bên kia là lãnh thổ Trung Quốc.
 |
| Hầm quân sự- Ảnh minh họa |
Nhiệm vụ hôm ấy là lắp ghép công sự bê tông thanh. Phía đối diện, địch thỉnh thoảng bắn đại liên 12,7 ly sang, đạn vạch trời khô khốc nhưng chưa thật sự dữ dội. Khi một công sự vừa hoàn thành, anh em đều phấn khởi – bê tông vững, chốt có chỗ trú an tâm hơn.
Chiều hôm đó, tôi nhận được điện báo:
“Báo đồng chí Pha khi xong nhiệm vụ về thẳng Thậm Thình.”
Ký tên: Huỳnh Sương.
Ngày 15/2, tôi báo cáo với đại đội trưởng Nguyễn Xuân Kim (Anh Kim người Kinh Môn - Hải Dương) rằng sáng 16/2 sẽ rút về. Anh Kim có vẻ ái ngại. Từ hôm chúng tôi lên chốt đến giờ, chưa có gì gọi là thiết đãi. Anh nói nhỏ:
– Sáng mai để tôi kiếm ít thịt chó, anh em ngồi với nhau bữa cuối cho khí thế vui vẻ.
Tôi gật đầu.
Sáng 16/2, tôi vẫn leo lên chốt như thường lệ. Đến khoảng mười giờ thì quay xuống doanh trại. Anh Kim báo tin: cả khu vực không ai bán gì, bữa ăn vẫn chỉ có cơm, rau cải bắp luộc và cá khô. Đó cũng là bữa cuối cùng tôi ăn cùng anh em.
Buổi trưa, tôi chia tay đại đội, về Kim Tân Thị Xã Lào Cai, nơi Sở chỉ huy phía trước tỉnh Hoàng Liên Sơn đóng quân.
Đêm pháo cối và một bước ranh sinh tử
Đêm 16 rạng sáng 17/2/1979, quân Trung Quốc bắt đầu tiến công trên toàn tuyến. Riêng khu vực Quang Kim, có một mũi đánh thẳng vào chốt mà chỉ vài giờ trước tôi còn ở đó.
Những quả cối 82 ly đầu tiên rơi xuống doanh trại từ khoảng 2 giờ sáng, chứ không phải đợi đến 5 giờ mới bắn đồng loạt. Doanh trại nằm ngay chân chốt – đạn bắn thẳng không tới, nhưng cối thì vừa tầm, không tránh được.
Tôi nằm ở Sở chỉ huy tỉnh mà nghĩ thắt ruột:
Nếu sáng 17/2 mới về… nếu tối ấy vẫn ngủ ở doanh trại… thì chưa biết số phận mình sẽ ra sao.
Người ở lại
Ngày 17/2, chiến sự tại đây diễn ra ác liệt ngay từ đêm. Đại đội trưởng Nguyễn Xuân Kim, khi ấy là thượng sĩ, quyền đại đội trưởng, đã chiến đấu anh dũng và hy sinh ngay trong ngày đầu. Sau này, anh được truy tặng danh hiệu Anh hùng Lực lượng vũ trang nhân dân.
Trong bụng anh em lúc đó chỉ có cá khô và rau cải bắp luộc từ bữa trưa hôm trước. Không ai biết sáng 17/2, giữa làn pháo cối dồn dập, anh nuôi có kịp nấu nổi nồi cơm nào hay không.
Chiếc xe bên kia sông
Vài ngày trước khi rút về, từ trên chốt tôi từng nhìn sang phía Trung Quốc, ngay đối diện vị trí đóng quân. Ở đó có một xe tải thùng, gắn một cần vươn dài như cần khoan, đứng im suốt mấy ngày liền. Chung quanh xe là vài người mặc áo xanh công nhân, đi lại lặng lẽ.
Ngày nào lên chốt tôi cũng quan sát, nhưng không phát hiện được điều gì cụ thể. Cho đến tận bây giờ, tôi vẫn không thôi băn khoăn:
Liệu chiếc xe ấy có liên quan đến một bến vượt sông đã được chuẩn bị sẵn cho cuộc tiến công hay không?
Hồi ức khép lại
Có những ranh giới trong chiến tranh mỏng hơn sợi tóc. Một mệnh lệnh về sớm, một bữa cơm cá khô, một đêm rời chốt trước giờ nổ súng – tất cả, nhìn lại, đều mang hình dáng của số phận.
P/s
Sắp đến ngày 17/2, lòng người trong cuộc khó tránh khỏi xao động. Không phải để khơi lại hận thù. Chỉ để nhớ rằng có những đồng đội đã ở lại bên dòng sông ấy – để người khác được trở về.
https://youtu.be/hgE60PD1ECQ?si=t04N9omZbB_WH_bt
(Kích đúp vào đường dẫn để mở và nghe).
