MỤC LỤC

"Đọc chậm để thấy cái “hồn” của đồ vật, để nghe tiếng thời gian lật mình"

CỔ và CŨ  - Du Hà Ngọc 

Chèn tiêu đề

I. Những Năm Tháng Bao Cấp

1. Hoạn sắn cứu đói
2. Cụ Ninh
3. Cây chè của bà tôi
4. Con lợn đầu tiên
5. Khu vườn của ông bà
6. Cái quạt kéo
7. Nhà Thờ Tổ Họ Hà
8. Con lợn thứ hai
9. Chiếc quạt trần Hoàn Kiếm
10. Nồi canh riêu cua nấu dọc
11. Bánh Tu Hú
12. Thông báo quan trọng
13. Ông Nội Tôi Và Quả Phật Thủ
14. Mừng Thọ Bảy Mươi – Một Tờ Giấy Treo Chậm Thời Gian
15. Bến Trông Chồng
16. Vàng – “Vua của các kim loại” đang viết lại lịch sử năm 2026: Có nên “ôm” ngay hay chờ “bão” qua?
17. Sổ gạo và tem phiếu – Ký ức của một thời bao cấp
18. Không ai giàu ba họ, chẳng ai khó ba đời
19. Sông có khúc, người có lúc

II. Những Người Tôi Nhớ
    

1. Rượu và ...gái
2. Thịnh Củng và con nai rừng
3. Tẽn tò
4. Kỷ niệm tuổi học trò
5. Hùng Sớ và chiếc xe cub 79
6. Ông Viện trưởng
7. "Chiêu" của chàng trai người Việt
8. Chiếc kính râm và Người đàn ông Cộng hòa Dân chủ Đức
9. Ông Son và Bà Sụng
10. Thiên đường anh mơ
11. Tự ti và Tự tin
12. Bà giáo - Bóng hình năm tháng
13. Uống nước nhớ nguồn
14. Dì Tính
15. Cái Bé – Cuộc gặp muộn qua màn hình nhỏ
16. Hành trình nhân văn vượt biên giới
17. "Bác là con cả của bố em!" – Khi mẹ chúng ta tập quên và cách chúng ta tập nhớ
18. Sáng mùa hè rực nắng vàng bên Hồ Ngọc Khánh: Buổi bắt cá đáng nhớ của "Cựu học sinh" Mẫu Giáo

III. Đồ Cũ Còn Hơi Ấm - Góc Nhìn 

1. Shipper – Những bánh xe âm thầm của nền kinh tế số
2. Kính râm tròng tròn
3. Chiếc kính thời thượng
4. Chiếc kính râm không dành cho số đông
5. Tuổi già và thời trang
6. Chiếc kính râm nồi đồng cối đá
7. Năm 2025 – nhìn lại, như đứng bên bờ một dòng sông cũ
8. Chiếc radio - Sóng quê nơi xứ lạnh
9. 162 Trần Quang Khải – Một địa chỉ trong ký ức ngành GTVT của tôi
10. Mr. Dag Vegger – Người Tư vấn
11. AI & Camera Giao Thông
12. Khi Kiến thách thức Voi: Quy luật bất biến của lịch sử
13. Phố đường tàu Hà Nội – Có thể trở thành sản phẩm du lịch mạo hiểm chính thống?
14. Khi chiến trường nằm cả trong… kho bạc quốc gia
15. Giá dầu tăng – Mỹ có thực sự “kiếm được nhiều tiền”?
16. Khơi mào chiến tranh thì dễ, kết thúc mới khó
17. Từ “Xây để tăng trưởng” đến “Tiêu dùng để phát triển” – Bước ngoặt trong chính sách kinh tế Trung Quốc
18. Khi Eo biển Hormuz “khép cửa”: Một thế giới khát năng lượng
19. Gió xa từ một cuộc từ chức
20. HORMUZ – Một Sợi Chỉ Mỏng Treo Giữa Thế Giới
21. Pakistan – Người chèo đò giữa hai dòng nước xiết Mỹ–Iran
22. Niềm tin – Chìa khóa cho tiêu dùng hộ gia đình Trung Quốc
23. Chi tiết bài phát biểu của Tổng thống Mỹ Donald Trump tối 01/04/2026 (sáng 02/04/2026 giờ Việt Nam) về cuộc chiến với Iran
24. Những cái gật đầu – giữa cơn bão lớn
25. Cây gậy và củ cà rốt ở Eo biển Hormuz – Ván cờ dầu mỏ nóng bỏng
26. Khi tiếng súng bên ngoài gặp vết rạn bên trong
27. Eo Hormuz – nơi gió nóng thổi qua lịch sử
28. Cartel – Khi những “cái bắt tay” làm nghiêng cả thị trường
29. Đường sắt Lào Cai – Hà Nội – Hải Phòng: Xương sống vận tải Bắc Bộ
30. Kinh tế bạc – Cơ hội mới trong xã hội già hóa
31. Chiến tranh Mỹ-Israel-Iran đã kết thúc
32. Trump “Trừng Phạt” Đồng Minh: Mỹ Rút 5.000 Quân Khỏi Đức Sau Cuộc Cãi Vã Với Thủ Tướng Merz
33. Đạo luật Quyền lực Chiến tranh: “Nút bấm hạt nhân” nào thuộc về ai?
34. Project Freedom – Khi Mỹ mở lối giữa dòng dầu lửa Hormuz
35. Mỹ, Iran, Trung Quốc và Bàn Cờ Hormuz
36. Cuộc đua AI Mỹ – Trung: Khi công nghệ trở thành “biên giới quyền lực” mới
37. Một đêm dài trên Thủ đô Nước Nga
38. Trump “Hold Off” Iran: Khi các ông vua Dầu mỏ xin thêm một đêm Hòa bình
39. Putin lại sang Bắc Kinh – Những cái bắt tay giữa một Thế giới đang chia làn
40. Thế giới vừa đóng lại một cánh cửa - Và mở ra thời đại “buôn bán có kiểm soát”

IV. Thơ & Thiền & Nhân vật 

1. Đi giữa Văn Miếu chiều thu
2. Haiku: Người chưa gọi tên
3. Mã Đáo Thành Công
4. Chân dung nhân vật trong Truyện Kiều
5. Vương Thúy Kiều trong Truyện Kiều
6. Vương Thúy Vân trong Truyện Kiều
7. Bài diễn thuyết bằng quốc văn của ông Phạm Quỳnh
8. Vương Quan trong Truyện Kiều
9. Đạm Tiên trong Truyện Kiều
10. Truyện Kiều trong ngoại giao Việt – Mỹ: Chút hương xưa giữa thời cuộc mới
11. Khách Làng Chơi Trong Truyện Kiều
12. Kim Trọng Trong Truyện Kiều
13. Vương Ông (Bố Thúy Kiều, Thúy Vân, Vương Quan) trong Truyện Kiều 
14. Vương Bà Trong Truyện Kiều
15. Thằng Bán Tơ Trong Truyện Kiều
16. Tú Bà Trong Truyện Kiều
17. Mã Giám Sinh trong Truyện Kiều
18. Sở Khanh Trong Truyện Kiều
19. Thúc Sinh trong Truyện Kiều – Người Đàn Ông Đa Tình Nhưng Yếu Đuối Đáng Thương
20. Cây Lộc Vừng Mùa Lá Rụng
21. Ông Quan Xử Kiện – Khi Phép Nước Cũng Biết Rưng Rưng
22. Hoạn Thư Trong Truyện Kiều
23. Mẹ của Hoạn Thư trong Truyện Kiều
24. Từ Hải trong Truyện Kiều — Người anh hùng chết đứng và lý tưởng tự do của Nguyễn Du
25. “Tòa Thiên nhiên” – Khi Nguyễn Du dám nhìn người đàn bà bằng đôi mắt rất người
26. Đỉnh cao của "Nịnh người yêu": Khi chàng Kim dùng cả kiếp trước để đổi lấy nàng Kiều
27. Khi "Hùm thiêng sa cơ" - Nỗi đau của kẻ từng đứng trên đỉnh cao
28. Biết duyên, biết phận – Chữ tâm vượt lên chữ tài

V. Nốt Nhạc Cười Nhẹ - Khác 

1. Chiếc Xe Đạp Không Chuông
2. Váy áo vẫn đây
3. Nhân năm Bính Ngọ, nói chuyện về ngựa
4. Quần Ống Loe – Từ “Tội Đồ” Sau Giải Phóng Đến Xu Hướng Hot 2025
5. Lịch Mọt, vé số và giấc mơ Vespa
6. “Đôi mắt” trên chấm 11m: Từ giác quan thành vũ khí chiến thuật
7. Ông Mã chột
8. Ông Cao Phong và cuộn băng không kịp tắt
9. Biết Dùng AI – Chuyện Thời Nay Kể Chậm
10. Tháng Giêng – Hơi Thở Đầu Xuân
11. Chuyện cười chủ nhật
12. Tháng Ba – Hương Hoa Bưởi Và Một Ngày Sinh Nhật
13. Ngày hội non sông – Hành trình của lá phiếu
14. Hạnh phúc – thước đo lặng lẽ của tiến bộ nhân loại
15. Mùa hoa sơn tra ở Ngọc Chiến – Bức tranh trắng giữa núi rừng Tây Bắc
16. Có Một Không Hai Trên Thế Giới - Vừa Lái Xe Vừa Đánh Bạc
17. Nạn nhân kép – những phận người đứng giữa hai làn đạn
18. Ghế Phóng và Bộ Sinh Tồn của Phi Công Chiến Đấu
19. Cú Hích Hạ Tầng Tỷ Đô: Khởi Công Đường Sắt Tốc Độ Cao Hà Nội – Quảng Ninh
20. Vượt qua Mặt Trăng, Hướng tới Tương lai
21. Lòng Tin – Vốn Xã Hội Vô Hình
22. Năm Thứ Năm Của Cuộc Chiến: Khi Dân Thường Là Những Người Khổ Nhất
23. Tọa sơn quan hổ đấu” giữa Mỹ – Israel – Iran: Ai thật sự đang đứng ngoài cuộc
24. Trung Đông ngày 18/4/2026: Khi eo biển Hormuz trở thành “ngòi nổ” mới của thế giới
25. Donald Trump đã kêu gọi thế giới tham gia một liên minh hải quân đa quốc gia để giữ cho eo biển Hormuz luôn thông suốt
26. Lukashenko “Nói Thẳng” Về Chiến Tranh Iran: Mỹ Không Mạnh Như Tưởng,Và Người Hồi Giáo Sẵn Sàng Hy Sinh – Không Giống “Chúng Ta”
27. U17 Việt Nam – Những Chiến Binh Trẻ Bất Bại: Hành Trình Vàng Tại Đông Nam Á 2026
28. Virus Hanta: “Bóng ma từ loài gặm nhấm” và nỗi lo mới của thế giới
29. Giá xăng Mỹ tăng cao nhất trong 4 năm – Khi một eo biển xa xôi làm chao đảo đời sống gần kề
30. Trump nổi giận với Iran: “TOTALLY UNACCEPTABLE!” – Đàm phán Hòa bình Mỹ-Iran lại bế tắc?
31. Trung Đông bên bờ vực: Khi Mỹ công khai "thủ tiêu" sự bí mật của tàu ngầm hạt nhân
32. Siêu tàu dầu qua Hormuz, bao người lo âu
33. U17 VIỆT NAM VÀ CHIẾC VÉ WORLD CUP LỊCH SỬ: KHI NHỮNG CHIẾN BINH NHÍ VIẾT NÊN CỔ TÍCH GIỮA SA MẠC! ⚽🇻🇳
34. Trump rời Bắc Kinh với những Thỏa thuận “Fantastic - Tuyệt vời” – Nhưng sóng gió có thật sự qua đi?
35. Siêu El Nino 2026 – Khi Trái Đất bắt đầu “sốt”
36. Ebola: Bệnh Virus nguy hiểm và đợt bùng phát mới nhất năm 2026
37. Trump siết chặt thỏa thuận với Iran: Một “Power Move - Nước đi quyền lực” hay bước đi rủi ro?

VI. Xa Quê 

1. Khăn giấy ngỡ kẹo
2. Người xa quê
3. Khát vọng
4. "Chiêu" của chàng trai người Việt
5. Thịnh Củng và con nai rừng
6. Một thời bao cấp – Bà Phiểng ở Đức
7. Bát chè dọc mùng
8. Tẽn tò
9. Rượu và...gái 
10. Một cuộc trở về lặng lẽ ở Cốc Bó
11. Chiếc radio - Sóng quê nơi xứ lạnh
12. Xu hướng người Mỹ rời bỏ quê hương
13. Ngõ 310 Nghi Tàm – Những ngày dọn nhà để… xây một cây cầu

VII. Những Công Trình Cổ & Câu Chuyện Cũ 

1. Hoàng Thành Thăng Long
2. Cầu Long Biên
3. Nhớ gì viết nấy
4. Tình yêu không có tuổi
5. Phụ nữ Việt Nam
6. Cổ và Cũ
7. Ngày Giải phóng Thủ đô
8. Cuội và Hằng Nga
9. Nhìn lại trận lụt Hà Nội 2008
10. Chọi trâu Đồ Sơn
11. Nhìn lại những trận lụt lớn ở Miền Trung trong quá khứ - Bài học cho hôm nay
12. Hồ Gươm – Mảnh Lưu Ảnh Giữa Trái Tim Hà Nội Xưa
13. Khi chuông đổ giữa mùa Nô-en Hà Nội
14. Hồ Tây Hà Nội – Dẫu trăm năm, nước vẫn xanh một nỗi thiền
15. Lập xuân – ngày mười bảy tháng Chạp
16. Trống Đồng Đông Sơn – Tiếng vang Từ Thuở Hồng Hoang

VIII. Ký ức Vị Xuyên - Hà Giang - Biên giới

1. Ký ức Vị Xuyên 1984 – Những người lính luồn sâu nơi cột mốc Biên Cương
2. Chiếc UAZ giữa chiều rừng điểm cao 812
3. Ký ức Vị Xuyên 1986
4. Một lần tháp tùng Thiếu tướng Hoàng Đan
5. Nghĩa Tình Đồng Đội 2025
6. Hùng Bớp và chuyến xe Ben giữa lửa đạn
7. Ký ức đường hào mùa xuân ở Cốc Nghè
8. Thằng Vĩ
9. Chiến trường Vị Xuyên 1984–1989: pháo binh và “Lò vôi thế kỷ”
10. Một ngày rời chốt trước giờ nổ súng
11. Anh Phương
12. Đoàn cựu chiến binh Công binh Quân khu 2 tưởng niệm tại Ngã Ba Đồng Lộc
13. Thắp Nén Hương Tưởng Nhớ 64 Chiến Sĩ Gạc Ma

IX. Truyện Kiều - NGUYỄN DU                                      

1. (Truyện Kiều - Phần 1). Chị em Kiều du xuân gặp mộ Đạm Tiên
2. (Truyện Kiều - Phần 2).Kim Trọng - Kiều gặp nhau khi du xuân
3. (Truyện Kiều - Phần 3).Biến cố gia đình - Kiều bán mình chuộc cha.
4. (Truyện Kiều- Phần 4). Kiều rơi vào tay Tú Bà và Mã Giám Sinh
5. (Truyện Kiều - Phần 5). Kiều bị Sở Khanh Lừa
6. (Truyện Kiều - Phần 6). Kiều gặp Thúc Sinh
7. (Truyện Kiều - Phần 7). Kiều và Hoạn Thư
8. (Truyện Kiều - Phần 8). Kiều và Hoạn Thư (tiếp theo)
9. (Truyện Kiều - Phần 9). Kiều gặp Từ Hải
10. (Truyện Kiều - Phần 10).Kiều báo thù
11. (Truyện Kiều - Phần 11). Từ Hải mắc lừa Hồ Tôn Hiến, Kiều tự vẫn

"Viết để nhớ, nhớ để thương, thương để sống chậm hơn". Cổ và Cũ - Du Hà Ngọc

Truyện Kiều trong ngoại giao Việt – Mỹ: Chút hương xưa giữa thời cuộc mới

   Một góc nhìn nhẹ nhàng về cách Truyện Kiều đi từ trang sách cổ đến diễn đàn ngoại giao Việt–Mỹ, trở thành chiếc cầu mềm nối hai dân tộc từng trải qua phong trần.

Sen tàn, cúc lại nở hoa (Ảnh minh họa)

(Phong cách CỔ & CŨ – Du Hà Ngọc)

   Có những buổi chiều, tôi hay mở cửa sổ nhìn gió lay mấy chiếc lá khô trong sân. Tự nhiên nghĩ: thời cuộc cũng giống chiếc lá thôi – đổi mùa thì đổi sắc, rơi xuống rồi lại xanh trở lại. Người xưa có câu “Sen tàn cúc lại nở hoa”. Lạ lùng thay, câu thơ ấy không chỉ lẩn khuất trong những trang Truyện Kiều đã ố vàng, mà từng được vang lên giữa chính trường quốc tế, nơi các nguyên thủ cân đo từng chữ như cân đo cả thời đại.

   Thế là tôi nhớ đến câu chuyện văn hóa Việt Nam len vào ngoại giao Việt–Mỹ, nhẹ như hương chè buổi sớm mà bền như tiếng mõ chùa chiều.

Bill Clinton (2000): Khi mùa mới gõ cửa

   Năm 2000, khi Tổng thống Bill Clinton đặt chân đến Việt Nam, cả đất nước vẫn còn bồi hồi như người vừa dọn lại căn nhà cũ, định mời khách phương xa vào chơi. Giữa cuộc gặp gỡ ấy, ông Clinton trích câu:

   “Sen tàn cúc lại nở hoa.

   Sầu dài, ngày ngắn đông đà sang xuân.”

   Một câu thơ mang mùi thời gian, nhưng đứng ở khoảnh khắc ấy lại giống tiếng chuông nhỏ gõ vào quá khứ. Cái mùa chiến tranh tàn tro đã khép, để một mùa mới thắp lên. Tôi tưởng tượng, nếu Nguyễn Du chứng kiến cảnh đó, chắc cũng chỉ khẽ gật đầu: đời xoay vòng, thơ theo đó mà hóa thành nhịp cầu.

Joe Biden (2015): Xóa bớt khoảng cách

   Giữa những lớp sương mỏng của lịch sử, Việt Nam và Hoa Kỳ đã bắt đầu tìm lại ánh nắng chung sau nhiều năm nhiều ngả. Từ những cái bắt tay còn dè dặt, đôi bên dần mở lòng bằng sự chân thành. Những chuyến thăm, những lời đối thoại đã xóa bớt khoảng cách, như con đường làng xưa dần hiện ra khi sương sớm tan.

   Trước khi kết thúc bài phát biểu của mình trong buổi chiêu đãi chào đón Tổng Bí thư Nguyễn Phú Trọng tại Bộ Ngoại giao Mỹ tháng 7/2015, Phó Tổng thống Mỹ Joe Biden đã đọc hai câu thơ trong Truyện Kiều Nguyễn Du bằng tiếng Anh: 

"Thank heaven we are here today, 

 To see the sun through parting fog and clouds"

   "Trời còn để có hôm nay. 

   Tan sương đầu ngõ vén mây giữa trời".

Barack Obama (2016): Của tin gửi lại một lời

   Rồi đến năm 2016, Hà Nội đón Barack Obama. Ông đứng trước hàng ngàn người và đọc:

“Rằng trăm năm cũng từ đây

Của tin gọi một chút này làm ghi.”

   Câu Kiều vốn là lời hẹn ước trong tình duyên, vậy mà khi vào bối cảnh ngoại giao lại trở thành lời khẳng định về niềm tin giữa hai quốc gia. Có gì đó rất… Việt Nam: chuyện lớn thì nói bằng cái nhỏ, lời nặng thì gói trong câu thơ nhẹ. Đọc lên nghe như tiếng ai khẽ đặt một tấm lòng giữa bàn nước, mộc mạc mà sâu.

Joe Biden (2023): Sau phong trần là thịnh vượng

   Đến lượt Joe Biden năm 2023, khi hai nước nâng cấp thành Đối tác Chiến lược Toàn diện, ông chọn câu:

   “Vinh hoa bõ lúc phong trần 

    Chữ tình ngày lại thêm xuân một ngày.”

   Hai câu ấy nghe như tiếng thở phào. Sau mấy chục năm gió bụi, cuối cùng cũng có ngày “bõ”. Ở tuổi nào, ai mà chẳng mong có lúc được nói câu ấy? Quan hệ Việt–Mỹ cũng vậy: sau phong trần là thịnh vượng, sau nghi kỵ là tin cậy. “Chữ tình” trong ngoại giao nghe tưởng xa xôi, mà đôi khi lại chính là cái cần nhất để người ta chịu ngồi lại bên nhau.

Khép lại: Một câu thơ và một nhịp cầu

   Ngồi viết đến đây, tôi bỗng thấy Truyện Kiều hóa ra có số phận lạ. Một tác phẩm sinh ra trong nhân tình thế thái của mấy trăm năm trước, nay vẫn nhẹ nhàng bước qua biên giới, góp mặt giữa nghi lễ và thời cuộc. Thơ Nguyễn Du không chỉ được đọc bằng mắt, mà bằng thiện chí của những người muốn hàn gắn.

   Và biết đâu, trong một ngày gió nhẹ, khi bạn mở lại trang Kiều đã cũ, bạn sẽ thấy giữa những câu chữ ấy không chỉ có thân phận Thúy Kiều, mà còn có cả bóng dáng một nhịp cầu nối hai dân tộc – bền bỉ, lặng lẽ, và rất đỗi Việt Nam.

Gió chở câu Kiều sang bến mới,

Nối nhịp nhân tình giữa bão giông.

Chuyện cũ khép rồi, hoa lại nở—

Tình người còn ấm giữa thời không.

P/s:

   Có những câu thơ đi qua bao thế hệ mà vẫn giữ được sợi tơ mềm của lòng người. Viết lại chuyện này, tôi chỉ muốn nhắc mình: đôi khi lịch sử đổi hướng chỉ bằng một lời nói… hoặc một vần Kiều đọc đúng lúc.

   Giữa hai cựu thù, việc dùng các câu Kiều để nói lên "lòng mình" là một sự khôn ngoan hiếm có. Chắc chỉ có người Mỹ mới thế!

---