Eo biển Hormuz – nơi vận chuyển khoảng 20% lượng dầu thô toàn cầu. Khi Donald Trump kêu gọi thành lập liên minh hải quân đa quốc gia để bảo vệ tuyến hàng hải này, phản ứng của các quốc gia lại khá lạnh nhạt: phần lớn từ chối, một số do dự, và nhiều nước im lặng.
 |
| Ảnh minh họa |
1. Hormuz – không chỉ là “yết hầu”, mà là điểm cân bằng mong manh
Eo biển Hormuz đúng là nơi vận chuyển khoảng 1/5 lượng dầu toàn cầu. Nhưng điều quan trọng hơn:
Đây là nơi lợi ích của Mỹ – Iran – Trung Quốc – EU chồng lấn.
Bất kỳ động thái quân sự nào cũng không còn là “bảo vệ hàng hải đơn thuần”, mà dễ bị hiểu là chọn phe.
2. Vì sao đồng minh “lạnh nhạt” – không chỉ là sợ rủi ro
(1) Bài học từ các liên minh trước đó
Sau các cuộc chiến như Chiến tranh Iraq, nhiều nước phương Tây trở nên dè dặt với các sáng kiến quân sự do Mỹ dẫn dắt.
→ Họ lo ngại bị cuốn vào một cuộc xung đột dài hơi mà mục tiêu thay đổi theo thời gian.
(2) Vấn đề niềm tin dưới thời Donald Trump
Chính sách “Nước Mỹ trên hết” khiến đồng minh cảm thấy:
Mỹ có thể rút lui hoặc thay đổi lập trường bất ngờ
Cam kết dài hạn không còn chắc chắn
→ Vì vậy, họ không muốn “đặt cược quân sự” vào một chiến lược thiếu ổn định.
(3) Lợi ích năng lượng đã thay đổi
Mỹ hiện đã ít phụ thuộc dầu Trung Đông hơn trước
Trong khi đó, các nước như Trung Quốc lại phụ thuộc nhiều hơn
→ Nghịch lý:
Mỹ kêu gọi bảo vệ tuyến đường
Nhưng các nước hưởng lợi lớn nhất (như Trung Quốc) lại không muốn tham gia liên minh quân sự của Mỹ
(4) Châu Âu chọn “ngoại giao mềm”
Các nước như Pháp muốn giữ vai trò trung gian với Iran, đặc biệt sau căng thẳng liên quan đến thỏa thuận hạt nhân.
→ Nếu tham gia liên minh quân sự, họ sẽ mất vai trò “người nói chuyện được với cả hai bên”.
(5) Không ai muốn là “tia lửa đầu tiên”
Trong khu vực này:
Chỉ cần một va chạm nhỏ trên biển
Có thể dẫn tới phản ứng dây chuyền
→ Các nước hiểu rằng:
tham gia = chấp nhận rủi ro bị kéo vào chiến tranh ngoài ý muốn
3. Ý nghĩa sâu xa hơn: Thế giới đang “đa cực hóa”
Phản ứng lạnh nhạt đó cho thấy:
Mỹ vẫn mạnh, nhưng khả năng huy động đồng minh đã suy giảm
Các quốc gia ngày càng hành động theo lợi ích riêng, không theo “khối” cứng nhắc
Nói cách khác:
👉 Thế giới không còn vận hành kiểu “Mỹ kêu gọi – đồng minh hưởng ứng” như trước.
4. Một góc nhìn thú vị
Thực ra, nhiều nước đang chọn cách:
Hưởng lợi từ an ninh do Mỹ bảo đảm
Nhưng không muốn trả giá bằng việc tham gia quân sự
Đây là dạng “hưởng lợi thụ động” – một hiện tượng rất phổ biến trong quan hệ quốc tế hiện đại.
5. Kết lại – theo một nhịp chậm
Hormuz vẫn ở đó, hẹp mà sâu, lặng mà căng.
Tàu vẫn đi, dầu vẫn chảy,
nhưng niềm tin giữa các quốc gia thì… không còn trôi êm như trước.
Không phải thế giới thiếu liên minh,
mà là mỗi quốc gia giờ đây
đều giữ cho mình một khoảng lặng —
đủ xa để không bị cuốn vào sóng lớn.
P/s:
Giữ khoảng cách đôi khi không phải là yếu đuối — mà là cách các quốc gia tự bảo toàn trong một thế giới nhiều biến động.
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét