Cuối năm 1986, tôi vừa khỏi sốt rét thì nhận nhiệm vụ mở đường cho xe tăng lên chốt tại Bắc Quang, Hà Giang. Những ngày ấy, gian khổ có, hiểm nguy có, nhưng cũng đầy tình người và lòng quả cảm…
 |
| Lính Vị Xuyên - Ảnh Internet |
🌿 Khởi đầu gian nan
Cuối năm 1986, tôi được về phép sau thời gian dài công tác. Chưa kịp vui mừng, tôi mắc sốt rét ác tính, phải nằm viện quân y 354 Hà Nội suốt một tháng trời. Những ngày nằm viện, tôi chỉ mong chóng khỏi để trở lại đơn vị – nơi có đồng đội, có nhiệm vụ đang chờ.
Vừa khỏi bệnh, tôi trở lại đơn vị ngay và nhận lệnh lên đường: mở đường hộ tống cho bốn xe tăng đang tập kết ở huyện Bắc Quang lên chốt - chiến trường Vị Xuyên.
🚛 Đội hình công binh
Đoàn công binh chúng tôi gồm hai sĩ quan chỉ huy: tôi phụ trách xe máy, anh Tới phụ trách nhân lực.
- Bộ phận xe máy: Hùng Bớp lái xe, Khiêm thợ máy, và chiếc ô tô ZIL 130.
- Bộ phận nhân lực: một tiểu đội kỹ thuật chuyên phá đá, làm đường, cầu, hầm…
Dụng cụ cuốc xẻng, thuốc nổ, gạo muối, lạc khô… chất đầy xe, chúng tôi hành quân về Bắc Quang.
📺 Một đêm đáng nhớ
Sau khi hợp đồng tác chiến với đơn vị xe tăng, chúng tôi nghỉ tạm ở nhà dân. Tôi còn nhớ rõ đêm ấy, ngồi xem TV phát trực tiếp Đại hội Đảng toàn quốc lần thứ 6 – một khoảnh khắc vừa gần gũi, vừa thiêng liêng.
🌉 Vượt cầu trong đêm
Nhiệm vụ của chúng tôi là làm đường tránh cầu – vì xe tăng không được phép đi qua cầu. Những ngày đầu thuận lợi, nhưng rồi thử thách bắt đầu.
Một hôm, sau ngày làm việc mệt mỏi, chúng tôi vào nhà dân xin nghỉ nhờ qua đêm. Lúc ấy khoảng 20 giờ. Chưa kịp nghỉ ngơi, đơn vị xe tăng thông báo phải hành quân gấp trong đêm. Đường tránh chưa xong, mà tiếng xe tăng đã rền vang gần đó.
Tôi và anh Tới vội lấy thước dây đo khoảng cách giữa hai dầm cầu – may sao trùng khớp với hai vệt xích xe tăng. Chúng tôi ra hiệu cho xe tăng vượt cầu. Bốn chiếc xe tăng ầm ầm lao tới, và thật kỳ diệu, cả bốn đều qua cầu an toàn. (Liều)😓
Tất cả chúng tôi lại tiếp tục hành quân đi trước đoàn xe tăng để hỗ trợ trong đêm. Trong đầu tôi cứ lởn vởn - May quá, cầu không bị sập!
🌊 Sự cố giữa dòng suối
Mấy ngày sau, đến cây số 19, chúng tôi gặp một con suối lớn, nước chảy xiết. Hai xe tăng đi đầu từ từ bò xuống nước, lúc đầu không sao, nhưng khi ra gần giữa suối thì bắt đầu nghe tiếng lạo xạo, rồi khộp khộp – tiếng động cơ lịm dần rồi tắt hẳn. Hai xe sau được lệnh dừng lại. Đơn vị công binh chúng tôi nhận lệnh rút về.
🎖️ Ký ức không phai
Nhiệm vụ kết thúc, nhưng những gì chúng tôi trải qua – từ bệnh tật, gian khổ, đến những phút giây căng thẳng giữa đêm – vẫn còn nguyên vẹn trong ký ức. Đó là những ngày tháng không thể nào quên, khi người lính công binh sống và chiến đấu bằng tất cả lòng nhiệt huyết, trí tuệ và tình đồng đội.
Lời kết
Dù thời gian đã trôi qua gần bốn mươi năm, những ký ức ấy vẫn sống động trong tôi. Đó là những ngày tháng không thể nào quên – khi người lính không ngại gian khổ, hy sinh nơi tuyến đầu của Tổ quốc.
P/s:
Những ký ức này tôi viết lại để lưu giữ một phần tuổi trẻ đã sống hết mình giữa núi rừng biên giới. Nếu bạn từng là lính, từng đi qua những năm tháng ấy, đọc được bài viết này thì comment để bổ sung cho bài viết vì nhiều chi tiết tôi đã quên.
Vậy là Hùng Bớp đã về với tổ tiên 12 năm rồi (2013). Cầu mong chú em an lành nơi chín suối (Tin do Cường - đồng đội mới liên lạc được cung cấp).
---
Sập Hầm Đêm Mưa Ở Cốc Nghè
Mưa rừng, mưa tầm tã, mưa thối đất, mưa nhiều tiếng đồng hồ
mà không ngớt. Những lúc như thế chỉ ngồi trong hầm, trong lán quan sát, rẽ dọi
những chỗ trên mái che để khỏi nước dột vào chỗ ngồi, chỗ nằm. Và lo lắng, lo
không nấu được cơm ăn, lo lở núi, đất đá xô…
Hai hầm
Đơn vị tôi có hai hầm, trước cửa hầm là lán, chênh vênh bên sườn núi. Hơn chục con
người sinh hoạt trong hai hầm này. Chúng tôi là lính công binh, nhiệm vụ là: Đảm
bảo đường sá, cầu hầm cho các đơn vị bộ binh tác chiến. Ở chiến trường, chiến đấu
với quân thù đã là một nhiệm vụ đặc biệt khó khăn, nhưng để chiến thắng được
thiên nhiên, nhiệm vụ cũng không hề nhỏ.
Vượt lũ quyét
Câu chuyện tôi kể dưới đây là một ví dụ: Đêm ấy ở Cốc Nghè,
hai lán hầm của chúng tôi bị mưa đánh sập mất một. Vào lúc nửa đêm, nghe tiếng
động lạ, càng lúc càng to. Tôi vùng dậy ra khỏi lán, trời vẫn mưa như chút nước,
nhìn sang phía lán bên kia, thì... hỡi ôi! Nước như dòng thác đổ xuống, đất đá, cây
cối ầm ầm lao xuống vùi lấp toàn bộ lán. Tôi lao về phía đó, chỉ còn nhìn thấy mấy cái cọc
còn vướng những chiếc màn màu xanh nhô lên. Tôi quét đèn pin, thấy mấy “chú
lính” ướt như chuột lụt đúng co ro, sợ hãi bên gốc cây bên cạnh.
Hành động
Tôi quát: “Còn mấy thằng kia đâu?”. Tôi dùng đèn pin thúc nhẹ
vào vai từng chú, rồi cùng lao xuống lán, bới móc và đưa được tất cả những đồng
đội ra khỏi đống đổ nát mặc cho trời vẫn mưa. May mắn không đồng chí nào hy
sinh, chỉ bị thương. Một may mắn nữa là cái lán của tôi không bị sập, cho nên
có chỗ để cho các đồng chí bị thương nằm, sơ cứu,... chờ trời sáng vận
chuyển xuống “phẫu”.
Nhớ lại
Tôi còn nhớ những đồng đội bị thương hôm ấy gồm: Tinh, Sơn, Đạo
là rất nặng. Tôi nhớ không rõ lắm Tinh là người Thanh Hóa, Đạo, Sơn là người
Lào Cai thì phải? Sơn Lái máy ủi, Tinh và Đạo là lính nhân lực, họ còn rất trẻ. Chắc chắn còn một số bị thương nhẹ nữa nhưng
tôi không nhớ nổi. Một số người tôi còn nhớ tên là anh Thắng trung đội phó (tôi
trung đội trưởng), anh Tài, anh Vạn, anh Trung.
Sau này - vì nhiệm vụ, mỗi mỗi người mỗi ngả - chúng tôi không gặp được nhau nữa. Vậy mà đã 40 năm trôi qua.
Đêm mưa thác lũ đổ về,
Hầm sập đất đá, bạn bè thương đau.
Bới tìm nhau giữa bùn nâu,
Bốn mươi năm nhớ tình sâu đồng đội.
P/s:
Bụi thời gian làm mờ hết ký ức, tôi viết bài này, nếu ai có
mặt hôm ấy hoặc có thông tin về họ cho tôi biết để hoàn thiện bài viết thêm.
Xin chân thành cám ơn!
Cốc Nghè là một bản giáp biên giới Việt - Trung thuộc xã Thanh Thủy,Vị Xuyên Hà Giang.
Chuyện xẩy ra cũng vào năm 1986.
---
Phải rèn luyện!
Ký ức của người lính những năm tháng ở Vị Xuyên, Hà Giang nơi "rèn luyện" không chỉ thân xác mà cả ý chí con người.
 |
| Hòm đạn Vị Xuyên |
"Lính cậu hả? Phải rèn luyên!" - đó là câu nói của chính ủy Tô Tân nói với tôi, khi tôi được điều động về Lữ đoàn công binh 543 đến trình diện.
Tôi nhập ngũ từ đầu năm 1975, khi còn chưa giải phóng Miền nam. Sau gần 5 năm trong quân ngũ tôi mới được đi học đại học, tôi học trường Đại học giao thông sắt bộ. Khi đó, tôi thuộc Đoàn 871 của Tổng cục Chính trị - đoàn quản lý lưu học sinh học đại học trong và ngoài nước.
Sau khi học xong đại học, tôi được Cục cán bộ -- Bộ Quốc phòng điều về Quân khu 2 nhận nghiệm vụ. Quân khu 2 điều tôi về lữ 543, cuối cùng tôi được biên chế về C2, D25, làm trung đội trưởng xe máy. Năm đó là năm 1986, tôi đã 11 năm tuổi quân.
Sống và cùng làm việc với anh em C2 ở Yên Bái ít ngày, tôi được điều lên Vị Xuyên, Hà Giang - tôi làm việc ở đó cho đến lúc ra quân. Chính vì lẽ đó mà cán bộ Lữ đoàn, cán bộ Tiểu đoàn, kể cả cán bộ Đại đội tôi cũng chỉ nhớ mang máng.
Ở trên "chốt", tôi gặp anh Trâm đại đội trưởng một hai lần, về Phương Độ làm việc với anh “Bình Đen” C phó một thời gian. Ở Cốc Nghè lúc ấy - C2 chủ yếu có anh “Hùng khịt” B trưởng, tôi B trưởng và anh Châu tiểu đoàn phó hay gặp nhau. Về sau anh “Hùng Khịt” đi đâu tôi không rõ (nghe nói về Yên Bái rồi ra quân), C2 còn lại chỉ một mình tôi là sĩ quan. Công việc hàng ngày do anh Châu điều phối, cho đến gần đây tôi mới biết anh Châu họ Tống.😀.
Ở trên "chốt", gian khổ thì ai cũng biết rồi, tôi chỉ viết ra mấy dòng gọi là những ký ức khó quên. Nay tôi còn nhớ:
- Hương vị của “chè chốt”,
- Mùi măng rừng ngâm dưới gầm “giường”,
- Tiếng “oạp oạp” của đạn pháo nổ phía mặt gương núi đối diện,
- Tiếng mảnh đạn bay “vo vo” như ong vỡ tổ,
- Tiếng “cùng cùng”, “chiu chiu” của đạn pháo trên trời, bắn từ phía bên kia.
Nghe mà “vui”!
Đúng là: “phải rèn luyện!”.
Gió núi vẫn thổi qua vai,
Hương chè "chốt" vẫn đắng dài tháng năm.
Đồi xưa pháo nổ xa xăm,
Lính già nhấp ngụm trà - thầm: "Phải rèn luyện!".😅
P/s: Tôi vẫn giữ một hòm đạn (ảnh trên) bằng gỗ làm kỷ niệm, chiếc hòm đạn này tôi nhặt ở ngoài đường mang về đựng chè. Lần về phép tôi vác nó về, trong đựng mấy cân “chè chốt” - thứ chè đắng mà thơm như chính quãng đời người lính nơi biên giới năm ấy.
Sau cơn mưa dài ngày ở điểm cao 812
Giữa ranh giới sống – chết, vẫn có tiếng cười của người lính cần mẫn dưới cơn mưa rừng.
 |
| Máy ủi - Ảnh Internet |
🌧️ Mưa và khoảng lặng giữa chiến trường
Mưa miền núi không giống mưa đồng bằng. Nó dai dẳng, nặng nề, như thể trời cũng trĩu lòng theo những gì đang diễn ra nơi tuyến lửa.
Sau trận mưa lớn, đất đá sạt xuống như ai giận dỗi, cả ta và địch đều im tiếng súng. Một khoảng lặng hiếm hoi giữa chiến trường – không phải yên bình, mà là quãng nghỉ mệt mỏi của thiên nhiên và con người.
🪖 Nhiệm vụ khẩn trương sau cơn lũ
Phía bên kia chiến tuyến tôi chẳng rõ ra sao, nhưng bên ta, tinh thần khắc phục thì sôi lên như lửa.
Đường từ thác “Âm Phủ” lên điểm cao 812 – nơi tiền phương Sư 313 đóng – sạt lở nặng nề. Cả kho đạn pháo bị lũ cuốn xuống mặt đường, nằm lẫn trong bùn đất, im lìm mà hiểm hóc.
⛏️ Hai người lính và chiếc máy ủi
Đơn vị nhận nhiệm vụ thông đường. Chỉ có một chiếc máy ủi cũ kỹ do anh Đoài lái, còn lại là những đôi tay cầm cuốc xẻng, và ít thuốc nổ để phá đá.
Tôi được phân cùng anh Đoài “phá” đoạn đường gần sư đoàn. Để anh yên tâm, tôi ngồi bên ghế lái, hai anh em cùng đẩy chiếc máy ủi tiến từng mét trong đống hỗn độn.
Mỗi khi lưỡi ủi chạm vào quả đạn pháo, nó lại rung lên, lắc nhẹ như muốn báo tin. Tôi nhảy xuống, bới đất, rồi ôm những quả đạn ném xuống ta luy âm. Cứ thế, suốt buổi, giữa mưa và sương, giữa cái ranh giới của sống và chết.
🌤️ Nụ cười sau cùng và một kỷ niệm ướt lạnh
Đến khi mặt đường phẳng lại, hai người nhìn nhau cười – nụ cười lặng mà ấm.
Không một quả đạn nào phát nổ. Chỉ có trái tim hai người lính còn đập rộn, nghe rõ từng nhịp của sự sống giữa hoang tàn.
Giờ nghĩ lại, thấy mọi chuyện như giấc mơ ướt lạnh.
Chiến tranh đi qua, mưa cũng thôi rơi, chỉ còn lại trong lòng tôi tiếng máy ủi rung rung, và cái cảm giác may mắn được sống – để kể lại một kỷ niệm không bao giờ quên.
🌾 Mấy câu thơ để nhớ
Mưa tạnh rồi, đất vẫn còn thơm,
Hai bóng lính, áo sờn vai ướt.
Lưỡi ủi rung — đời chênh bên trượt,
Một nụ cười, soi sáng cả rừng đêm.
✍️ P/s
Mưa ngừng, đất lại nằm yên. Chỉ có ký ức là vẫn ướt, ướt mãi trong lòng người còn sống.
Giờ gặp được anh Đoài thì vui lắm - Anh Đoài người Nghệ An. Hồi ở Yên Bái, ngồi sưởi trong lán bếp mà bị một viên đạn thể thao lạc bắn vào vai, phải đi BV mổ lấy viên đạn ra.
---
