(Tháng giêng ít việc, viết nhăng viết cuội)
Tăng hâm
Có những buổi sáng ở Hà Nội, ngồi uống trà nhìn xuống con phố còn ướt sương, tôi lại nhớ đến một người bạn cũ – người mà thiên hạ vẫn gọi bằng cái tên rất… khó hiểu: Tăng hâm.
 |
| Ảnh minh họa |
Thú thật, nghĩ mãi tôi vẫn không hiểu vì sao người ta gọi hắn là hâm.
Nếu hâm được như hắn, tôi cũng xin… hâm cả đời.
Tăng học ngành kinh tế xây dựng ở Trường Đại học Giao thông Sắt bộ. Ra trường, hắn vào bộ đội vài năm. Hết nghĩa vụ, hắn về làm ở một viện nghiên cứu khá danh giá giữa Hà Nội.
Ngày tôi về cơ quan, cái tên “Tăng hâm” đã lan truyền như một thứ biệt danh có từ lâu lắm. Nhưng làm việc với hắn rồi mới thấy, cái “hâm” ấy hình như chỉ là cách người ta gọi vui một người khác.
Tăng thuộc loại người hiếm gặp: cái gì hắn cũng có. Chỉ có tiền là… ít hơn lãnh đạo một chút.
Trong tay hắn là cả một xấp chứng chỉ dài như bản kê khai gia phả: nào là Quản trị tài sản trí tuệ trong doanh nghiệp, nào là Quản trị xanh hướng tới phát triển bền vững, rồi Mô hình thành phố bọt biển trong quy hoạch đô thị, Chuyển đổi số hoạt động của tổ chức trung gian trên thị trường Khoa học và Công nghệ… Những cái tên nghe thôi đã thấy vừa hiện đại vừa… hơi ướt át.
Cơ quan cần “gạch đầu dòng” nào cho hồ sơ nghiên cứu – hắn có ngay.
Người ta cần bằng cao học – hắn sang Úc học cao học.
Người ta cần tiêu chuẩn nghiên cứu trung cao cấp để xét lên lương – hắn đi thi, đi học đủ cả.
Thành ra bảng lương của hắn cứ thế leo dần, leo dần… gần sát hàng lãnh đạo.
Thiên hạ gọi hắn là Tăng hâm.
Nhưng cái “hâm” ấy lại rất biết tính toán.
Có lần cơ quan không cho hắn tham gia đề tài “xóa đói giảm nghèo”. Hắn cũng không buồn. Quay ra làm dự án với tư vấn nước ngoài. Thu nhập tính bằng đô la, cao vật.
Tăng quen rất nhiều giáo sư, tiến sĩ đầu ngành. Hắn kể tên vanh vách: ai học ở đâu, ai giỏi lĩnh vực gì. Trong danh thiếp của hắn có đủ loại hội, hiệp hội – trong nước lẫn quốc tế.
Đời riêng của Tăng cũng gọn gàng. Vợ hắn đẹp. Con hắn ngoan.
Mới mười tuổi, thằng bé đã được gửi sang Singapore học với bảo mẫu. Học hết đại học rồi ở lại làm việc luôn bên ấy. Tăng kể chuyện đó nhẹ như kể chuyện gửi con đi học thêm đầu phố.
Tiền bạc thì hắn không khoe. Nhưng nhìn cách hắn sống, ai cũng đoán được là không thiếu.
Hai căn nhà: một ở Hà Nội, một ở Sài Gòn. Cho thuê một nửa nhà ở HN, cũng đủ tiền vé máy bay để hắn bay qua bay lại hàng tuần.
Tăng từng nói, vừa nhấp cà phê vừa cười:
– Sau này nghỉ hưu, năm năm sống Hà Nội, năm năm sống Sài Gòn cho đỡ… lệch khí hậu.
Nhưng điều khiến người ta nhớ đến Tăng nhất, lại không phải tiền bạc hay bằng cấp. Mà là nụ cười.
Tăng có một kiểu cười rất lạ, không có thằng đàn ông nào có. Không cười thì thôi, mà đã cười là… phụ nữ thấy vui ngay.
Cách đây vài tháng, hắn dẫn một cô đến nhà tôi chơi. Giới thiệu tên Kim Yên, quê Thanh Hóa, làm việc ở Đắk Lắk, ủy viên BCH Hội KH&CNHK. Con cô đang học Đại học Luật.
Hắn nói xong rồi cười.
Cái kiểu cười của Tăng làm cho câu chuyện bình thường cũng thành ra có duyên.
Người ta vẫn gọi hắn là Tăng hâm.
Tôi thì nghĩ khác.
Ở đời, nhiều khi người ta gọi ai đó là “hâm” chỉ vì họ sống theo cách riêng của mình:
học khi cần học,
làm khi cần làm,
kiếm tiền khi cần kiếm,
và cười khi muốn cười.
Còn những người quá "khôn lỏi" như chúng ta, đôi khi lại loay hoay cả đời mà chẳng biết mình đang chạy theo cái gì.
Vì thế mỗi lần nhớ đến hắn, tôi chỉ mỉm cười.
Rồi tự nhủ một câu rất thật lòng:
Giá mà mình cũng hâm được như Tăng!
P/s
Có lần tôi hỏi Tăng:
– Này, người ta bảo ông hâm thật à?
Tăng không trả lời ngay. Hắn mở điện thoại, lướt lướt một lúc rồi cười. Cái kiểu cười quen thuộc – vừa hiền vừa như biết trước điều gì đó.
– Thời nay người ta không cần biết ai khôn, ai dại – hắn nói – chỉ cần biết ai có hồ sơ đẹp, ai có dữ liệu dày.
Hắn giơ màn hình điện thoại cho tôi xem:
hồ sơ số, chứng chỉ số, hội viên số, dự án số…
Mọi thứ gọn gàng nằm trong một cái máy mỏng hơn cuốn sổ tay ngày xưa.
Rồi hắn bảo:
– Thời trước người ta sống bằng tài,
thời sau người ta sống bằng giấy (bằng cấp),
còn bây giờ… sống bằng file PDF.
Nói xong hắn lại cười.
Tôi chợt hiểu ra một điều.
Ở thời công nghệ này, có khi kẻ bị gọi là hâm lại là người hiểu cuộc chơi sớm nhất.
Còn những người tưởng mình giỏi, nhiều khi vẫn đang loay hoay… tìm mật khẩu đăng nhập vào cuộc đời.
Nghĩ vậy, tôi lại thấy cái tên “Tăng hâm” nghe cũng hay.
Vì giữa một thời đại quá nhiều người khôn,
có khi hơi hâm một chút lại sống dễ dàng hơn.
Hết!
