Bài viết sau đây do tác giả Đinh Hồng Pha gửi tới, tôi xin trân trọng giới thiệu cùng bạn đọc.
Cuối năm 1984, khi chiến sự ở Vị Xuyên đang ở giai đoạn ác liệt nhất, tôi có một kỷ niệm mà đến nay vẫn còn nguyên vẹn trong ký ức. Đó là lần được đi cùng Thiếu tướng Hoàng Đan ra tận chốt tiền tiêu của E266/F313, thuộc Hán Giang, xã Minh Tân, ngay dưới chân đài Z – điểm cao 1250, nơi đối phương đặt đài quan sát.
 |
| Thiếu tướng Hoàng Đan - Ảnh Internet |
Vinh dự xen lẫn hiểm nguy
Được tháp tùng một vị tướng trận mạc lừng danh là niềm vinh dự lớn lao đối với tôi – một trợ lý công binh Quân khu. Nhưng đi cùng cụ Đan cũng đồng nghĩa với việc phải đối mặt với hiểm nguy cận kề. Chỉ một sơ suất nhỏ, nếu đối phương phát hiện, pháo binh TQ có thể dội xuống ngay lập tức.
Khoảng cách sinh tử
Hôm ấy, đoàn đi gồm cụ Đan, tôi, anh Khoan – trợ lý tác chiến Quân khu (sau này là Trưởng phòng Khoa học Môi trường Quân khu), anh Quách Cao Thắng – E trưởng E266/F313, cùng các đồng chí trinh sát và tác chiến trung đoàn 266 (E266).
Chúng tôi tiến đến tận chốt, chỉ cách địch chừng 50 mét. Không khí bên ngoài tưởng như yên bình, nhưng trong lòng ai cũng hiểu rằng chỉ một ánh mắt từ ống nhòm đối phương cũng đủ làm thay đổi tất cả. Tôi khẽ nói với anh Khoan:
“TQ -- nó mà biết thì hôm nay chưa biết thế nào…”
Hình ảnh người chỉ huy
Khi còn cách chốt khoảng 100 mét, chúng tôi dừng lại bên một hòn đá lớn để nghỉ. Cụ Đan lặng lẽ móc trong túi ra đôi quân hàm thiếu tướng đã ngả màu, rồi quay sang bảo tôi:
“Pha đeo cho tớ, đến với anh em phải đàng hoàng.”
Tôi run run gắn quân hàm lên ve áo cụ. Đó là một chi tiết nhỏ nhưng đầy ý nghĩa: người chỉ huy muốn xuất hiện trước chiến sĩ với đúng phẩm chất và vị thế của mình, để khích lệ tinh thần anh em nơi tuyến đầu.
Bối cảnh chiến tranh biên giới
Thời điểm ấy, chiến tranh biên giới phía Bắc vẫn căng thẳng. Các chốt tiền tiêu thường xuyên đối mặt với nguy cơ pháo kích, tập kích. Việc một vị tướng trực tiếp xuống tận nơi kiểm tra không chỉ là hành động chỉ đạo quân sự, mà còn là lời động viên tinh thần vô giá cho chiến sĩ.
Trời hôm đó nắng, quang đãng, tầm nhìn xa rõ rệt. Tôi cứ nghĩ, nếu đối phương soi qua ống nhòm, chắc hẳn sẽ thấy rõ đôi quân hàm bạc màu trên ve áo cụ Đan. Nhưng nhờ đi dưới hào, cây cỏ ven đường che khuất, chúng tôi vẫn an toàn.
Khoảnh khắc không quên
Đó là một khoảnh khắc vừa căng thẳng, vừa tự hào – minh chứng cho tinh thần quả cảm và sự chính danh của người chỉ huy, cũng như sự gắn bó giữa tướng lĩnh và chiến sĩ nơi tuyến đầu. Hình ảnh cụ Hoàng Đan với quân hàm bạc màu, nhưng vẫn sáng ngời khí phách, đã trở thành ký ức không thể phai mờ trong tôi.
Suy ngẫm về sự hy sinh
Sau này, mỗi khi nhớ lại, tôi không chỉ nhớ đến hình ảnh quân hàm bạc màu trên ve áo cụ Đan, mà còn nhớ đến ánh mắt kiên định của anh em chiến sĩ nơi tiền tiêu. Họ đã sống, chiến đấu và hy sinh để giữ từng tấc đất biên cương.
P/s:
Những người đi kiểm tra hôm đó đến nay: cụ Đan, anh Khoan đã mất. Anh Khoan người Phù ninh, Phú thọ, đi học LX về. Anh Thắng người Mường - Thanh Hoá hơn tôi 3-4 tuổi vẫn khoẻ. Trước đây ông ấy uống R khoẻ nên gọi là Quách Cao Can, nhiều người biết. Còn anh em đi cùng khác gặp 1 lần không còn nhớ.
