Nồi Canh Riêu Cua Nấu Dọc – Hương Vị Tuổi Thơ Miền Quê

   Một nồi canh riêu cua nấu dọc – không chỉ là món ăn, mà là cả một bầu trời ký ức tuổi thơ bên ruộng lúa, bụi cỏ và tình mẹ.

Quả dọc - Ảnh Internet 

 Tháng Năm, Tháng Sáu – Mùa Cua Đồng

   Cứ vào độ tháng năm, tháng sáu âm lịch, khi lúa đã gặt xong, ruộng chỉ còn trơ gốc rạ vàng úa dưới nắng hè gay gắt. Nước ruộng cạn dần, nóng như sôi. Những con cua đồng – lớn có, bé có – bò lổm ngổm lên bờ, chui rúc vào các bụi cỏ rậm để tránh nóng.

   Tôi – thằng bé đen nhẻm ngày ấy – đội nón lá, đeo giỏ tre bên hông, lội ruộng, vạch từng đám cỏ, tay thoăn thoắt bắt cua. Chẳng mấy chốc, giỏ đã nặng trĩu. Mỗi lần bắt được con cua to, gạch son đầy mai, lòng lại reo lên: “Tối nay mẹ nấu canh riêu chắc ngon lắm!”

 Mẹ Tôi Và Nồi Canh Thần Kỳ

   Về nhà, mẹ đổ cua ra chậu, rửa sạch, xé mai, bỏ yếm, khều gạch son vàng ươm để riêng. Phần thân cua cho vào cối đá giã nhuyễn, thêm chút nước, rồi lọc lấy nước đặc sệt – thứ nước đục ngầu nhưng chứa trọn vị ngọt của đồng quê.

   Trong bếp, mẹ lùi vào tro nóng vài quả dọc gần chín cây (loại dọc quả nhỏ, thịt vàng, chua ngọt tự nhiên). Nướng vừa chín tới, mẹ gỡ bỏ hạt, chỉ lấy phần thịt mềm, cho vào nồi nước cua đang sôi lăn tăn. Chờ một lúc, mẹ thả bát gạch cua vào, khuấy nhẹ. Tức thì, gạch cua nổi lên thành từng mảng béo ngậy, thơm lừng.

   Nồi canh bắc ra, đặt giữa mâm cơm. Chỉ cần thêm bát cơm trắng nóng hổi, chút muối ớt, là cả nhà quây quần bên nhau, húp từng thìa canh chua ngọt, béo bùi, mát lành. Hôm nào sang thì có ít mì sợi trắng luộc lên, để nguội và chan với canh riêu cua. 

 Giờ Đây, Chỉ Còn Là Ký Ức

   Giờ đây, ruộng đồng đã thu hẹp, cua đồng hiếm dần, hai cây dọc trong vườn nhà cũng đã bị chặt đi từ lâu. Mẹ vẫn còn đó, nhưng đôi tay mẹ không còn giã cua trong cối đá nữa. Nồi canh riêu cua nấu dọc – món ăn giản dị một thời – giờ chỉ còn trong ký ức.

   Nhưng ký ức thì không bao giờ phai. Mỗi lần hè về, mỗi lần thấy nắng vàng trên cánh đồng, tôi lại nhớ mùi khói bếp, mùi gạch cua nồng nàn, và nụ cười của mẹ khi múc canh ra bát.

Tháng năm nắng cháy đồng khô,

Cua bò lẩn khuất, giỏ vô đầy rồi.

Mẹ ngồi lùi củi tro vơi,

Khói lam nhuộm tím một trời tuổi thơ.

P/s: Nếu bạn còn giữ được một góc ký ức tuổi thơ như thế, hãy trân quý nó. Và nếu có dịp, hãy thử nấu một nồi canh riêu cua với dọc – dù chỉ để nếm lại một chút hương vị xưa cũ giữa cuộc sống bộn bề hôm nay.

   Viết tặng những người con miền quê – nơi tuổi thơ bắt đầu từ một giỏ cua và một nồi canh mẹ nấu.

📖 TUYỂN TẬP HAIKU: Người chưa gọi tên

🌿 Lời Tựa: Người chưa gọi tên

   Có những cảm xúc đến rất khẽ — như ánh nắng đầu ngày lướt qua mái tóc, như tiếng dế rền trong đêm trăng mười bốn, như một ánh mắt chạm nhau rồi lặng lẽ rời đi. Người chưa gọi tên là tuyển tập haiku dành cho những khoảnh khắc như thế: ngắn ngủi, mong manh, nhưng đủ để khiến lòng người rung động.

   Tập thơ này không kể một câu chuyện cụ thể, mà là những mảnh ghép cảm xúc: từ lần đầu nhìn thấy bóng người phía trước, đến những buổi sáng giả vờ tập thể dục chỉ để được gần hơn một chút. Từ nỗi nhớ quê nhà với mùi rơm, tiếng dế, ánh trăng, đến những lần ngồi bên nhau không nói gì, nhưng lòng thì đầy hoa.

   Haiku – với cấu trúc ngắn gọn – là thể thơ lý tưởng để lưu giữ những khoảnh khắc như thế. Mỗi bài thơ là một hơi thở, một cái nhìn, một tiếng lòng chưa gọi thành tên. Và có lẽ, chính sự chưa gọi tên ấy mới là điều khiến ta nhớ mãi.

   Nếu bạn từng yêu, từng nhớ, từng ngập ngừng, từng chờ đợi – thì mời bạn cùng bước vào thế giới của Người chưa gọi tên. Biết đâu, bạn sẽ thấy chính mình trong một bài thơ nào đó.

I. Bóng Người Phía Trước

   Những bài thơ đầu tiên – nơi ánh nhìn đầu tiên chạm vào dáng người lạ, và lòng bắt đầu rung động.

Người chưa gọi tên 

Nắng thu sáng mai –  

nhẹ nhàng trên mái tóc  

Theo sau là tôi.

Bóng người phía trước  

Nắng thu vương trên tóc  

Tôi bước lặng thinh.

Mỗi sáng thu về  

Vẫn dáng ấy bên hồ  

Tim tôi ngẩn ngơ.

II. Trăng Quê Lặng Lẽ

   Những bài thơ mang hương vị quê nhà, với trăng, tiếng dế, mùi rơm, và nỗi nhớ không tên.

   Trăng chưa tròn hẳn  

   Giun dế râm ran mãi  

   Lòng chẳng ngủ yên.

   Trăng đêm mười bốn  

   Tiếng quê ru giấc mộng  

   Mà tôi còn thức.

   Trăng treo đầu ngõ  

   Tiếng dế rền như sóng  

   Lòng người chập chờn.

   Gió lùa qua lá  

   Mùi rơm thơm phảng phất  

   Ngỡ giấc tuổi thơ.

   Ao làng lặng lẽ  

   Bóng tre nghiêng soi nước  

   Một tiếng ếch vang.

   Đêm chưa ngủ yên  

   Trăng mười bốn chưa trọn  

   Tôi chưa tròn mơ.

   Mẹ ngồi nhặt đậu  

   Ánh trăng rơi trên tay  

   Thời gian lặng thinh.

   Chó sủa đầu làng  

   Trăng rơi vào giấc mộng  

   Người xa chưa về.

III. Người Lạ Hay Quen?

   Sự ngập ngừng, băn khoăn giữa quen và lạ, giữa cảm xúc và lý trí, giữa muốn gọi tên và chưa dám.

   Hai sáng chưa gặp  

   Đêm quê dài thao thức  

   Người lạ thế không?

   Ghế đá còn đó  

   Chỗ người từng ngồi qua  

   Gió vẫn đi ngang.

   Người lạ thế không?  

   Hay là quen từ trước  

   Chỉ chưa gọi tên.

   Cây cau đứng lặng  

   Trăng rơi xuống mái nhà  

   Người còn xa quá.

   Chén trà nguội lạnh  

   Mắt nhìn qua khung cửa  

   Không ai ghé thăm.

   Tôi gọi tên gió  

   Gió không quay đầu lại  

   Chỉ mang hương người.

IV. Ghế Đá Gốc Cây

   Nơi chốn quen thuộc chứng kiến những lần gặp gỡ, chờ đợi, và cả những khoảng trống không người.

   Sáng sớm làn gió  

   Ghế đá gốc cây ấy  

   Nhìn về một hướng.

   Ánh nắng đầu ngày  

   Chiếc bóng nghiêng bên gốc  

   Không ai gọi tên.

   Một hướng nhìn mãi  

   Có phải chờ ai không?  

   Hay chỉ thói quen.

   Một chiếc lá rơi  

   Chạm vào chỗ người ngồi  

   Tôi không dám nhặt.

V. Gặp Mà Không Nói

   Những lần ánh mắt chạm nhau, lòng muốn nói nhưng lời thì treo lơ lửng giữa tim.

   Gặp nhau đi qua  

   Nhìn thẳng nhưng thấy nhau  

   Muốn nói mà không.

   Bóng người lướt qua  

   Gió cũng không kịp hỏi  

   Lòng thì muốn dừng.

   Ánh mắt chạm nhau  

   Như tia nắng cuối chiều  

   Không ai giữ lại.

   Một lời chưa nói  

   Treo lơ lửng giữa tim  

   Rơi vào thinh lặng.

VI. Sáng Sớm Bên Nhau

   Khoảnh khắc hiếm hoi được ngồi cạnh nhau, không cần lời, chỉ cần sự hiện diện.

   Sáng sớm hôm nay 

   Nhờ Trời ngồi bên nhau  

   Thấy hạnh phúc ghê.

   Gió sớm lướt qua  

   Tay chạm tay một thoáng  

   Mà tim rộn ràng.

   Chim hót đầu cành  

   Người ngồi bên không nói  

   Mà lòng đầy hoa.

   Cà phê chưa nguội  

   Ánh mắt chưa rời nhau  

   Trời chưa vội nắng.

VII. Giả Vờ Tập Thể Dục

   Những bài thơ hài hước, tinh nghịch – nơi trái tim lén lút đi tìm một bóng hình quen.

   Giả vờ giả vịt 

   Chăm chỉ tập thể dục  

   Ngó lơ tìm hoa.

   Chạy vòng quanh hồ  

   Mắt thì không nhìn đất  

   Chỉ tìm dáng quen.

   Gập bụng mười cái  

   Mỗi lần nghĩ một tên  

   Người chưa từng gọi.

   Đổ mồ hôi rồi  

   Mà tim vẫn chưa mát  

   Vì ai đó thôi.

VIII. Chiều Buông Thu Phai

   Khi mùa thu dần trôi, mặt hồ lặng lẽ, và ghế đá chỉ còn một người ngồi lại với nỗi nhớ.

   Chiều buông thu phai  

   Mặt hồ yên lặng lẽ  

   Ghế đá mình tôi.

   Ánh nắng cuối ngày  

   Vương trên tà áo mỏng  

   Người không ngoảnh nhìn.

   Gió lùa qua tóc  

   Ghế đá vẫn còn đó  

   Chỉ thiếu một người.

   Thu phai rất khẽ  

   Không ai hay màu lá  

   Đã đổi trong tim.

Lần gặp đầu ngõ 

Cúi mặt xuống rất nhanh 

Sao lại bối rối?

Người chưa gọi tên 

Lời Bạt: Người chưa gọi tên

   Có những cảm xúc không cần gọi tên, chỉ cần được sống trọn trong khoảnh khắc. Tuyển tập haiku này là hành trình của một trái tim đi qua những mùa thu, những đêm trăng quê, những buổi sáng sớm bên nhau, và cả những lần gặp gỡ không lời. Mỗi bài thơ là một nhịp thở, một ánh nhìn, một tiếng lòng – ngắn gọn nhưng đầy dư âm.

   Tác giả không cố gắng lý giải cảm xúc, không ép buộc ngôn từ phải nói thay trái tim. Thay vào đó, từng câu haiku như một chiếc lá rơi đúng lúc, đúng nơi – để người đọc tự mình cảm nhận, tự mình nhớ lại, hoặc tự mình rung động.

   Người chưa gọi tên không chỉ là một tập thơ. Đó là một khoảng lặng để ta soi mình, để thấy rằng trong cuộc sống hối hả, vẫn có những điều đẹp đẽ đến từ sự im lặng, từ ánh mắt chưa nói, từ dáng người phía trước, từ chiếc ghế đá không người ngồi.

   Nếu bạn từng yêu, từng nhớ, từng ngập ngừng, từng chờ đợi – thì có lẽ, bạn cũng từng là “người chưa gọi tên” trong một bài thơ nào đó.

---