Tháng trước, tôi bắt chuyến xe đường dài về thăm mẹ. Bước vào nhà, tôi hào hứng chào cụ. Mẹ tôi – năm nay đã bước sang tuổi 94 – ngước đôi mắt đã mờ đục nhìn tôi một hồi lâu, ngơ ngác hỏi:
“Bác là ai?”
Tôi nén một tiếng thở dài, mỉm cười bảo: “Cụ nhìn kỹ xem, con là ai nào?”
Cụ nhìn tôi chằm chằm, lục tìm trong ký ức đã lung lay dữ dội của mình, rồi bật ra một câu trả lời vừa chuẩn logic học, vừa khiến tôi dở khóc dở cười:
“Bác là con cả của bố em!”
 |
| Mẹ tôi |
Nói rồi, cụ cười giòn tan, nhắc lại chuyện “bố em hai bà, em gái em... quên hết cả rồi...”. Ở cái tuổi gần bách niên, mẹ tôi bắt đầu chơi trò “trốn tìm” với ký ức. Cụ quên hộp sữa đậu nành vừa uống dở, cất vào một góc rồi lúc sau lại chọc một hộp mới. Cụ quên đứa con cả tháng nào cũng lặn lội về thăm. Nhưng có một thứ cụ chưa từng quên: nụ cười hồn hậu và thói quen đọc sách mỗi ngày. Cụ đọc xong là quên ngay, nhưng cứ có sách là cụ đọc.
Nhìn mẹ, tôi chợt giật mình nghĩ đến bản thân khi bước vào tuổi xế chiều. Dạo gần đây, tôi có thói quen đọc sách và viết bài mỗi ngày, tự nhủ: “Chăm viết, chăm đọc thế này, chắc sau này ngoài 90 mình sẽ phòng được bệnh quên của mẹ, hihi”.
Liệu cái "hihi" của tôi có cơ sở khoa học nào không? Hay đó chỉ là sự lạc quan tếu?
Khoa học nói gì: "Tập thể dục" cho não có thực sự giúp ta chống lại Alzheimer?
Hóa ra, trực giác của tôi hoàn toàn đúng. Các nhà khoa học gọi việc đọc và viết là quá trình xây dựng "Dự trữ nhận thức" (Cognitive Reserve).
Hãy tưởng tượng bộ não của chúng ta giống như một mạng lưới đường giao thông. Nếu bạn chỉ sống một cuộc đời lặp đi lặp lại, ít tư duy, não bạn chỉ có một vài con đường độc đạo. Khi tuổi già ập đến, căn bệnh sa sút trí tuệ (Alzheimer) xuất hiện như những rào chắn phá hủy các con đường này, bạn sẽ rơi vào trạng thái mất trí nhớ hoàn toàn.
Nhưng khi bạn đọc sách (nạp kiến thức) và viết bài (sắp xếp, sáng tạo ngôn từ):
Bạn đang liên tục "đào đường, mở lối", tạo ra hàng ngàn ngã rẽ và cầu vượt mới cho các tế bào thần kinh.
Nếu chẳng may một con đường bị chặn, não bộ sẽ tự động "đi đường vòng" bằng các lối đi dự trữ mà bạn đã dày công xây dựng qua những trang viết.
Chính mẹ tôi là minh chứng sống. Dù cụ bị lẫn (quên trí nhớ ngắn hạn), nhưng vùng não xử lý ngôn ngữ – thứ được rèn luyện qua việc đọc sách cả đời – vẫn hoạt động bền bỉ giúp cụ đọc được sách ở tuổi 94.
Công thức "Kiềng 3 chân" để 90 tuổi vẫn tinh anh
Nếu bạn cũng đang lo sợ một ngày nào đó sẽ quên mất tên con cháu, quên mất lối về nhà, hãy cùng tôi lập một "hàng rào phòng thủ" cho não bộ ngay từ hôm nay bằng công thức đơn giản này:
1. Đọc chủ động, Viết sáng tạo: Đừng chỉ lướt Facebook. Hãy đọc một cuốn sách sâu sắc và thử viết lại cảm nhận của mình. Viết nhật ký, viết blog, hay làm thơ... đều là những bài tập "nâng tạ" cực nặng đô nhưng vô cùng bổ ích cho não.
2. Trải nghiệm những điều mới: Thử thay đổi thể loại sách bạn hay đọc, học thêm vài từ vựng của một ngôn ngữ mới, hoặc đổi một cung đường đi bộ mỗi ngày. Sự mới mẻ là "thức ăn bổ dưỡng" nhất của tế bào thần kinh.
3. Kết nối và Yêu thương: Sự cô đơn là kẻ thù lớn nhất của trí não. Hãy trò chuyện nhiều hơn, tham gia vào các cộng đồng, và giống như tôi – hãy về thăm cha mẹ khi còn có thể. Những cuộc trò chuyện, dù có lúc ngô nghê như câu chuyện "Bác là con cả của bố em", lại chính là liều thuốc tinh thần vô giá.
Lời kết
Mẹ tôi rồi sẽ quên thêm nữa, đó là quy luật bất biến của thời gian. Nhưng những chuyến xe về thăm mẹ của tôi thì không bao giờ dừng lại. Và những bài viết tôi đặt bút mỗi ngày, không chỉ là để tự cứu lấy trí nhớ của chính mình trong tương lai, mà còn để lưu giữ lại những mảnh ký ức lấp lánh của hiện tại.
Còn bạn thì sao? Hôm nay bạn đã "cho não ăn" bằng một trang sách hay một vài dòng nhật ký chưa? Đừng để đến khi ký ức nhạt nhòa mới hối tiếc nhé!
Hãy để lại bình luận chia sẻ câu chuyện của gia đình bạn hoặc phương pháp luyện não mà bạn đang áp dụng cùng tôi nhé!
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét