Chiếc Xe Đạp Không Chuông

   Hồi ấy, trong căn nhà nhỏ nơi cuối làng, chiếc xe đạp là tài sản lớn nhất của gia đình. Bố tôi là thầy giáo trường xã, lương tháng vỏn vẹn ba mươi sáu đồng, vậy mà ông vẫn cố dành dụm suốt gần hai năm trời để mua được chiếc xe cũ giá năm trăm hai mươi đồng. Ngày ấy, ai có xe đạp là có thể "mở mày, mở mặt" với dân làng rồi. 

Xe đạp xưa - Ảnh Internet

Chiếc xe quý của bố

   Chiếc xe của bố được ông giữ gìn như báu vật. Mỗi khi đi dạy về, ông lại cẩn thận lau từng thanh sắt, tra dầu vào xích, rồi treo xe lên - hai dây có móc sắt buộc lên xà nhà cho khỏi hoen gỉ. Có hôm mưa dầm, về đến cổng, ông vẫn chưa vội vào nhà, mà khom người lau sạch từng giọt bùn bắn lên vành, bánh xe. Như thể ông đang lau đi cả nỗi nhọc nhằn của ngày dài.

   Ngày ấy, chiếc xe đạp không chỉ là phương tiện mà gần như là một phần danh dự của người đàn ông. Tôi lớn lên cùng tiếng kêu lách cách của xích, cùng ánh sáng lấp lánh trên ghi-đông mỗi sớm mai. Nhiều lần tôi đã lén trèo lên, cố với chân để chạm được bàn đạp, nhưng xe quá cao, còn tôi thì bé quá. Bố bắt gặp, chỉ cười, xoa đầu: “ Học giỏi, bố cho xe đi học". Câu nói ấy nhẹ mà thấm, như tiếng gió đi qua bên tai.

Cú té nhớ đời

   Một hôm bố đi vắng, tôi liều lĩnh dắt xe ra con dốc đầu ngõ. Chẳng cần ai chỉ bảo, tôi cứ thả cho xe trôi, đi kiểu "cẳng chó", hết dốc tôi lại dắt xe ngược đỉnh dốc và lại thả trôi. Vài lần ngã, tôi vẫn gượng dậy, vừa run vừa đau. Cho đến cái buổi định mệnh ấy — khi đang lao xuống dốc thì phía trước có người. Xe không chuông, tôi chẳng biết kêu ai. Phanh thì không kịp, chỉ nghe “rầm” một cái, tôi và xe cùng bay thẳng vào bụi cây ven đường.

   May thay, chẳng ai bị thương, chỉ mình tôi trầy đầu gối và mất mấy hôm phải nghỉ học. Bố biết chuyện, thở dài mà không mắng, chỉ lặng lẽ gắn thêm cái chuông nhỏ vào ghi-đông.

Tiếng chuông và bài học nhỏ

   Giờ nghĩ lại, cú té năm nào vẫn khiến tôi mỉm cười. Nhờ những lần ngã ấy, tôi biết đi xe đạp, và cũng biết rằng trong đời — không chỉ xe, mà con người — nếu thiếu “chiếc chuông” cảnh báo, đôi khi cũng dễ lao vào những khúc quanh bất ngờ.

Chuông xe lặng lẽ ngân vang,  

Dốc xưa khuyết bóng mây tàn trời xa.  

Ngã rồi mới biết đường qua,  

Giữ cho không ngã mới là siêu nhân.  

P/s:

   Thời đó, xe đạp cũng phải đăng ký và gắn biển số như xe máy bây giờ. Câu chuyện tôi kể xẩy ra vào khoảng năm 1965 hoặc 1966.

   Có những cú ngã khiến ta đau, nhưng cũng nhờ đó mà ta biết giữ thăng bằng. Giống như tiếng chuông nhỏ trên tay lái — đôi khi, chỉ cần nó ngân lên đúng lúc, cả một đời người đã bớt va vào những khúc quanh. 

   Bạn có câu chuyện nào tương tự không? Kể tôi nghe với!

---