Ông Cao Phong và cuộn băng không kịp tắt

Một cuộn băng lạc lõng giữa thời bao cấp, một ông già nghiêm khắc mà cũng rất… người, và một câu chào để đời. Chuyện nhỏ, cười khẽ, nhưng gợi lại cả một thời làng quê vừa nghèo vừa ngây thơ.

Đầu video VHS - Ảnh minh họa

  Ngôi nhà có chiếc đầu video

Ông Cao Phong đã ngoài bảy mươi. Bà nhà mất sớm, căn nhà ba gian lợp ngói cũ chỉ còn hai người nương tựa: ông và đứa con út tên Quy. Quy lớn tuổi mà chưa lập gia đình, quanh năm đi làm thuê, tối về lại ngồi với cha già bên chiếc bàn gỗ đã sẫm màu thời gian.

Đầu những năm chín mươi, trong làng hiếm nhà có điện, hiếm cả nhà có tivi. Vậy mà ông Cao Phong đã sắm được cả tivi lẫn đầu quay băng. Đó không chỉ là của cải, mà còn là một thứ an ủi lặng lẽ của tuổi già. Những tối vắng gió, hai cha con ngồi trước màn hình, xem ca nhạc hoặc phim Ấn Độ, tiếng hát lạ lùng vang lên giữa gian nhà quen mùi khói rơm.

Cuộn băng bị mắng

Một hôm, Quy mượn được cuộn băng người ta gọi đùa là băng “con heo”. Nó rủ thằng Cương – gọi Quy bằng chú nhưng tuổi tác ngang nhau – sang xem cho biết.

Chưa kịp xem được bao lâu thì ông Cao Phong bắt gặp.

Ông nổi giận.

Mắng không tiếc lời.

Nào là ô nhiễm văn hóa.

Nào là bẩn thỉu, mất vệ sinh.

Nào là xem vào hỏng người, hỏng nết.

Hai đứa trẻ cúi đầu im lặng. Cuộn băng bị lấy ra, cất đi, như một thứ không nên xuất hiện trong căn nhà vốn quen nề nếp.

Lúc ông ở nhà một mình

Nhưng đời thường hay có những khúc ngoặt rất nhỏ.

Một trưa nọ, Quy đi quay mật ong về muộn. Ông Cao Phong ở nhà một mình. Không biết vì buồn tay, hay vì một ý nghĩ thoáng qua như gió lùa qua hiên cũ, ông đem cuộn băng ấy ra, lắp vào máy.

Ban đầu chỉ là xem cho biết.

Sau là ngồi xuống.

Rồi quên cả giờ ngọ. 

Đến khi Quy đẩy cổng bước vào, màn hình vội tắt. Ông già ho khẽ một tiếng, như để che đi sự lúng túng rất người của mình. Cơm trưa hôm ấy muộn, nhưng chẳng ai nhắc đến lý do.

Quy biết.

Nhưng Quy không nói.

Nó đem chuyện kể lại cho thằng Cương. Hai chú cháu chỉ cười tủm tỉm, cười nhỏ thôi, như thể vừa giữ được một bí mật không cần phải phơi ra ánh sáng.

Câu chào trước cổng

Vài hôm sau, thằng Cương đạp xe lên rủ Quy đi mua thùng nuôi ong. Vừa bước vào cổng, thấy ông Cao Phong đang ngồi trước hiên, nó lễ phép chào, giọng nửa đùa nửa thật:

— Cháu chào ông trẻ. Nghe bảo dạo này ông trẻ cũng xem phim tươi mát?

Ông Cao Phong móm mém cười. Nụ cười già, không giận, cũng không cần thanh minh dài dòng. Ông chống gậy đứng dậy, nói gọn:

— Thằng Quy về bất chợt quá… tao không kịp tắt.

Câu nói rơi xuống sân gạch, nhẹ như một tiếng thở. Nhưng trong đó có cả tuổi già, cả sự nghiêm khắc đã mòn đi, và cả cái phần người rất thật, rất đời của một con người bước qua nhiều năm tháng thiếu thốn.

Ngày xưa băng đĩa hiếm hoi,
Ông già mắng trẻ cho đời sạch trong.
Ai ngờ Quy đi quay ong,
Ông… chưa kịp tắt con ông đã về.

P/s: 

Thời chưa có mạng, chưa có điện thoại thông minh, người ta vẫn hiểu ra lẽ đời bằng những cuộn băng quay chậm, và đôi khi… quên cả nồi cơm trưa.

Ở quê tôi: Ông Phong có người con cả (không phân biệt nam nữ) tên là Cao, người làng gọi ông là ông Cao Phong.

---