Có những buổi sáng, người già thường dậy sớm hơn nắng. Không phải vì siêng, mà vì giấc ngủ đã bớt sâu. Tôi đứng lặng trước bức tường cũ trong nhà, nơi treo một tờ giấy không phải để ngắm, mà để tự nhắc mình đã đi qua được đến đây.
 |
| Giấy Mừng Thọ - Ảnh minh họa |
Khung gỗ màu nâu sẫm, thứ màu chỉ có ở những đồ vật chịu đứng yên đủ lâu với năm tháng. Bên trong là tấm bằng mừng thọ. Chữ in trang trọng, có dấu đỏ, có chữ ký, có ngày tháng đàng hoàng. Nhìn qua thì giống như bao giấy khen, giấy chứng nhận từng đi ngang đời sống tập thể của một thế hệ. Nhưng nhìn lâu hơn một chút, nó không còn là giấy nữa.
Nó là thời gian được ép phẳng.
“Mừng thọ – Hà Ngọc Du – Tuổi 70.”
Bảy mươi tuổi. Con số này, hồi hai mươi nghe xa như cuối bến sông. Lúc năm mươi thì giả vờ không nghe thấy. Đến khi chạm vào rồi, nó hiền lành lạ: nằm gọn trong khung kính, không thúc giục, không dọa nạt, cũng chẳng vỗ ngực khoe khoang.
Tờ giấy được Ban Chấp hành Trung ương Hội Người Cao Tuổi Việt Nam ký tên, đóng dấu. Thủ tục đủ đầy. Người già mà, cái gì cũng cần có chứng nhận cho yên tâm. Nhưng điều làm tôi đứng lại không phải là con dấu tròn, mà là ý nghĩ rất chậm: à, hóa ra mình đã sống đủ lâu để được gọi bằng hai chữ “cao tuổi” – nghe vừa nghiêm, vừa buồn cười.
Ngày xưa, mừng thọ là câu đối đỏ, là mâm cỗ đông, là con cháu đứng chật cả sân. Bây giờ, con cháu bận, nhà cửa gọn, mừng thọ co lại trong một tờ giấy, một cái khung treo ngay ngắn. Nhưng cái còn lại vẫn là thứ cũ nhất: sự thừa nhận rằng một con người đã đi qua đủ mùa mưa nắng để đáng được mời ngồi xuống, uống chén nước, nói chậm lại.
Tôi đọc dòng chữ nhỏ: “Hội viên NCT phường Giảng Võ, thành phố Hà Nội – Xuân Bính Ngọ.” Thì ra đời mình đã được xếp vào một hệ quy chiếu khác: không chỉ bằng năm dương lịch, mà bằng can chi, bằng mùa xuân đã rụng lá rồi lại xanh.
Bảy mươi năm – gom lại – chắc chỉ còn vài kỷ niệm lớn, nhiều ngày rất nhỏ, và vô số chuyện quên trước quên sau. Nhưng treo tờ giấy này lên tường, tôi thấy mình không cần nhớ hết. Chỉ cần biết là mình đã sống: có thiếu thốn, có thương yêu, có sai lầm, có sửa sai, có những năm tháng tưởng dài lắm mà ngoảnh lại chỉ bằng một tiếng thở.
Tờ giấy mừng thọ không khen tôi tài giỏi. Nó chỉ nói gọn gàng một điều: ông này đã ở lại với đời đến bảy mươi.
Thế là đủ.
Chiều xuống, ánh nắng nghiêng, phản lên mặt kính. Chữ “70” vàng lên một chút, rồi dịu xuống, giống hệt nhịp người già đứng lên rồi lại ngồi xuống cho chắc.
—
ĐOẠN ĐỂ DÀNH CHO CON CHÁU ĐỌC SAU NÀY
Nếu có lúc các con các cháu đứng trước tấm bằng này, thì nhớ cho: ông không để lại gì to tát.
Chỉ mong các con các cháu sống cho đàng hoàng, thương nhau được thì thương, mệt thì nghỉ, sai thì sửa, đừng cố quá.
Còn nếu có khi nào thấy đời nặng, cứ nghĩ đơn giản thế này thôi: ông sống đến bảy mươi, cũng nhờ biết buông bớt.
Thế là đủ rồi.
– Du Hà Ngọc
Không có nhận xét nào:
Đăng nhận xét